De Kunsthistorische Salon

Wist jij dat in lang vervlogen tijden intellectuele Salons werden georganiseerd door vrouwen. Deze dames werden Salonnières genoemd. In achttiende-eeuws Parijs werd het houden van dit soort Salons zelfs tot een kunst verheven! Tijdens het tijdperk der Verlichting waren deze Salons hét alternatief voor universiteiten en academies. Het doel was om om door middel van educatie en discussie een kritische houding te ontwikkelen ten aanzien van de samenleving. De Salons waren gericht op gelijkheid en egaliteit. Omdat het vrouwen destijds verboden was om onderwijs te volgen, hebben zij het initiatief genomen om Salons te organiseren die overigens al snel niet alleen door vrouwen, maar ook door mannen werden bezocht. De onderwerpen spraken tot de verbeelding en menig persoon was van mening dat je meer leerde tijdens zo’n Salon dan op het reguliere onderwijs. En weet je wat het leuke is, de verspreiding van alle informatie over de Salons vond plaats via een Nieuwsbrief. Geen digitale, zoals ik jou op de hoogte ga houden van mijn Kunsthistorische Salon, maar een gepubliceerde brief in kranten en tijdschriften waarop het publiek reageerde met ingezonden brieven.

Een Salonnière moest uiteraard aan bepaalde eisen voldoen. Zo moest zij zelf de onderwerpen voor haar Salons bepalen en deze ook uitdragen. Zij moest zowel vragen stellen als luisteren naar haar publiek. Om een Salon te kunnen starten, was het wenselijk dat de Salonnière een zekere bekendheid had. Ook een groot netwerk was zeer wenselijk. Daarnaast moest een Salonnière gastvrij zijn, haar gasten op handen dragen en voorzien van de nodige versnaperingen.

Helaas heeft de Franse Revolutie grote gevolgen gehad voor de positie van vrouwen waardoor de Salons een iets ander karakter hebben gekregen. Rond 1830 werden de gescheiden domeinen in het leven geroepen en vrouwen uit de gegoede kringen teruggebracht naar een leven in de privésfeer, met als ultieme levensdoel het moederschap. Niet voor niets keken velen met heimwee terug naar het Ancien Regime.

Ik vind het de hoogste tijd om weer te focussen op gelijkheid en egaliteit. Terug naar het Ancien Regime hoeft niet, maar Salons organiseren die een alternatief vormen voor regulier kunstgeschiedenisonderwijs lijkt mij een goed initiatief. Daarom heb ik de Kunsthistorische Salon nieuw leven ingeblazen.

Der Blaue Reiter in Context

Jarenlang heb ik in het Kunsthuis Rosmalen Salonlezingen georganiseerd die helaas door omstandigheden op een laag pitje waren gekomen. Mijn online kunstgeschiedenis onderwijs (sinds begin 2018) heeft me weer ruimte gegeven om de Salonlezingen op te pakken en niet alleen in Kunsthuis Rosmalen aan te bieden, maar ook in Arnhem en Tilburg. In het voorjaar van 2018 heb ik op deze drie locaties een fraaie Salonlezing gegeven over Paula Modersohn-Becker die met veel enthousiasme is ontvangen.

Seizoen 2018/2019 zal in het teken staan van Der Blaue Reiter in Context. Van september tot maart gaan we ons buigen over een van de meest fascinerende kunstenaarsgroepen aan het begin van de 20e eeuw en ontdekken dat niets is wat het lijkt….

München 1890-1918
Tegenwoordig wordt Der Blaue Reiter gezien als een van de belangrijkste vernieuwingen van de 20e eeuw. Binnen het Duits expressionisme neemt de groep, naast Die Brücke uit Dresden, een essentiële plaats in. Vaak wordt Der Blaue Reiter in één adem genoemd met Wassily Kandinsky…. Helaas weten weinig mensen dat zonder de schenking in 1957 van Gabriele Münter er überhaupt geen nagedachtenis van Der Blaue Reiter zou zijn. Bovendien komt met het ware verhaal van Gabriele Münter en Marianne Werefkin de figuur Kandinsky in een heel ander perspectief te staan.

In het Salonprogramma Der Blaue Reiter in Context gaan we ons verdiepen in de geschiedenis van de avant-garde kunst in München aan het begin van de 20e eeuw. In totaal zullen er 6 lezingen zijn die met elkaar een reeks vormen (de lezingen zijn niet los te volgen). Allereerst zal het culturele klimaat van in Fin-de-Siècle München centraal staan. We maken kennis met de Secession en Franz von Stuck, maar ook met de rosafarbenen Salon van Marianne Werefkin die zij in 1897 oprichtte. Vervolgens zullen we de kopstukken van de avant-garde kunst de revue laten passeren: Marianne Werefkin, Wassily Kandinsky, Gabriele Münter, Alexej Jawlensky, Franz Marc, Maria Franck, Erma Bossi, August Macke, Tot slot kijken we naar de receptiegeschiedenis van Der Blaue Reiter en zullen ontdekken dat deze door de jaren heen sterk is veranderd onder invloed van de male-gaze in de kunstgeschiedenis. Hoogste tijd dus voor Der Blaue Reiter in Context.

De locaties & data van de Salons in 2018 & 2019:
Maandagochtend Arnhem (10.00 – 12.30 uur): 24 september, 22 oktober, 19 november, 21 januari, 18 februari, 25 maart
Donderdagochtend Tilburg University (10.00 – 12.30 uur): 27 september, 25 oktober, 22 november, 24 januari, 21 februari, 28 maart
Vrijdagavond Kunsthuis Rosmalen (20.00 – 22.30 uur): 28 september, 26 oktober, 23 november, 25 januari, 22 februari, 29 maart

Een half uur voor aanvang van de lezing staat er op alle locaties heerlijke koffie & thee voor de deelnemers gereed. Kom op tijd, geniet van je kopje koffie of thee en zoek op je gemak een zitplaats uit in de zaal. Klokslag 10.00 uur in Arnhem & Tilburg en 20.00 uur in Kunsthuis Rosmalen gaan we van start. Er is pauze met koffie & thee en lekkernijen en na afloop gelegenheid voor het stellen van vragen.

N.B. als je wil instromen, neem dan contact op met: teamkarinhaanappel@gmail.com

Ja, ik meld me aan voor de nieuwsbrief
dit veld niet invullen s.v.p.

© Kunstgeschiedenis Academie | Kunsthistorica Karin Haanappel | All Rights Reserved

Op alle diensten & producten zijn onze algemene voorwaarden & privacy verklaring van toepassing