De Kunsthistorische Salon

Wist jij dat in lang vervlogen tijden intellectuele Salons werden georganiseerd door vrouwen. Deze dames werden Salonnières genoemd. In achttiende-eeuws Parijs werd het houden van dit soort Salons zelfs tot een kunst verheven! Tijdens het tijdperk der Verlichting waren deze Salons hét alternatief voor universiteiten en academies. Het doel was om om door middel van educatie en discussie een kritische houding te ontwikkelen ten aanzien van de samenleving. De Salons waren gericht op gelijkheid en egaliteit. Omdat het vrouwen destijds verboden was om onderwijs te volgen, hebben zij het initiatief genomen om Salons te organiseren die overigens al snel niet alleen door vrouwen, maar ook door mannen werden bezocht. De onderwerpen spraken tot de verbeelding en menig persoon was van mening dat je meer leerde tijdens zo’n Salon dan op het reguliere onderwijs. En weet je wat het leuke is, de verspreiding van alle informatie over de Salons vond plaats via een Nieuwsbrief. Geen digitale, zoals ik jou op de hoogte ga houden van mijn Kunsthistorische Salon, maar een gepubliceerde brief in kranten en tijdschriften waarop het publiek reageerde met ingezonden brieven.

Een Salonnière moest uiteraard aan bepaalde eisen voldoen. Zo moest zij zelf de onderwerpen voor haar Salons bepalen en deze ook uitdragen. Zij moest zowel vragen stellen als luisteren naar haar publiek. Om een Salon te kunnen starten, was het wenselijk dat de Salonnière een zekere bekendheid had. Ook een groot netwerk was zeer wenselijk. Daarnaast moest een Salonnière gastvrij zijn, haar gasten op handen dragen en voorzien van de nodige versnaperingen.

Helaas heeft de Franse Revolutie grote gevolgen gehad voor de positie van vrouwen waardoor de Salons een iets ander karakter hebben gekregen. Rond 1830 werden de gescheiden domeinen in het leven geroepen en vrouwen uit de gegoede kringen teruggebracht naar een leven in de privésfeer, met als ultieme levensdoel het moederschap. Niet voor niets keken velen met heimwee terug naar het Ancien Regime.

Ik vind het de hoogste tijd om weer te focussen op gelijkheid en egaliteit. Terug naar het Ancien Regime hoeft niet, maar Salons organiseren die een alternatief vormen voor regulier kunstgeschiedenisonderwijs lijkt mij een goed initiatief. Daarom heb ik de Kunsthistorische Salon nieuw leven ingeblazen.

Het Surrealisme in Context

Van 2008 tot 2013 heb ik de Kunsthistorische Salon georganiseerd in Kunsthuis Rosmalen. De jaren erna keek ik vaak met weemoed terug op die gezellige en fijne avonden in de woonkamer van Cecile Potjes. Doordat ik in 2018 ben gestart met online kunstgeschiedenis onderwijs heb ik weer ruimte om de Salonlezingen op te pakken en deze keer niet alleen in Kunsthuis Rosmalen, maar ook in Arnhem en Tilburg University te organiseren. Voorjaar 2018 zijn we gestart met een fraaie Salonlezing over Paula Modersohn-Becker, gevolgd door een heel seizoen Der Blaue Reiter in Context (2018-2019).

Komend seizoen zal de Kunsthistorische Salon in het teken staan van Het Surrealisme in Context. Van begin oktober 2019 t/m maart 2020 zal er elke maand een Salonlezing plaatsvinden en met elkaar vormen deze lezingen een mooie cursus vol verdieping en verbreding. #kunstmaaktgelukkig

Parijs 1924 André Breton publiceert het surrealistisch manifest. Hierin staat o.a. het volgende: De innerlijke droomwereld vereist het loslaten van alles dat de “automatische”, spontane aard van het denken in de weg staat. Vandaar het SURREALISME dat staat voor een psychisch automatisme in zuivere vorm, waarin men in woord, in geschrift of op enigerlei andere wijze het feitelijke functioneren van de gedachte tot uitdrukking wil brengen […] e synthese van droom en realiteit vormt een nieuwe, absolute realiteit, een superrealiteit: Le Surréalité

In het Salonprogramma Het Surrealisme in Context gaan we ons verdiepen in deze fascinerende kunststroming. In totaal zullen er 6 lezingen zijn die met elkaar een reeks vormen (de lezingen zijn niet los te volgen). Allereerst zal het culturele klimaat rond de Eerste Wereldoorlog in Parijs centraal staan. We zullen ontdekken dat daar de basis ligt voor het surrealisme. Tijdens Les Années folles zoals de Fransen de jaren’20 noemen, gaan steeds meer kunstenaars zich met deze nieuwe stroming bezighouden. We zullen zowel mannelijke als vrouwelijke kunstenaars tegenkomen in deze reeks en naast beeldende kunst is er ook aandacht voor muziek, film, theater, literatuur en psychologie. Al met al zullen we ontdekken dat het surrealisme een zeer veelzijdige stroming is die tegenwoordig vooral vanuit de male-gaze in de kunstgeschiedenis wordt belicht. Hoogste tijd dus voor Het Surrealisme in Context.

De locaties & data van de Salons in 2019-2020 volgen zo snel mogelijk:
Maandagochtend Arnhem (10.00 – 12.30 uur): 
Donderdagochtend Tilburg University (10.00 – 12.30 uur): 
Vrijdagavond Kunsthuis Rosmalen (20.00 – 22.30 uur): 

Een half uur voor aanvang van de lezing staat er op alle locaties heerlijke koffie & thee voor de deelnemers gereed. Kom op tijd, geniet van je kopje koffie of thee en zoek op je gemak een zitplaats uit in de zaal. Klokslag 10.00 uur in Arnhem & Tilburg en 20.00 uur in Kunsthuis Rosmalen gaan we van start. Er is pauze met koffie & thee en lekkernijen en na afloop gelegenheid voor het stellen van vragen.

Op maandagochtend 15 april geef ik om 10.30 uur een inleidend webinar (online) over deze nieuwe Salonreeks. Ik zal het programma toelichten en je kunt al je vragen aan me stellen. Wil je hier live bij zijn (of de replay bekijken) meld je dan aan via de knop hieronder.

Ja, ik meld me aan voor de nieuwsbrief
dit veld niet invullen s.v.p.

© Kunstgeschiedenis Academie | Kunsthistorica Karin Haanappel | All Rights Reserved

Op alle diensten & producten zijn onze algemene voorwaarden & privacy verklaring van toepassing